काठमाडौं । देशको मुटु मानिने सिंहदरबार आज फेरि चर्चामा छ। तर यसपटक चर्चा विकासको होइन, बजेटको ‘अदृश्य यात्रा’ को हो।
📖 कथा सुरु हुन्छ‘
एक दिन बिहानै मन्त्रालयको गोप्य कोठामा बैठक बस्यो। बाहिर प्रेसलाई भनियो —
“यो विकासको वर्ष हो। पारदर्शिता हाम्रो प्राथमिकता हो।” भित्र भने अर्कै संवाद चलिरहेको थियो।
“जनता शान्त छन् ?”
“छन् सर, फेसबुकमै व्यस्त छन्।”
“ठीक छ। त्यसो भए यो १० अर्ब परियोजनामा सारौं। अनि अघिल्लो ७० अर्बको हिसाब यहीँ मिलाऔं।”
सबै मुस्कुराए। चिया आयो। फाइल घुम्यो। कलम चल्यो।
📰 रिपोर्टको मोड
केही हप्तापछि समाचार आयोस्
“१०० अर्बको अनियमितता छानबिनमा”
टेलिभिजनमा बहस सुरु भयो। नेताहरूले एकअर्कालाई दोष दिए।
तर जनताले बुझ्न थाले — खेल बाहिर होइन, भित्रै थियो।
एक कनिष्ठ कर्मचारीले अफ द रेकर्ड भन्योस्
“हामीले त आन्दोलन गरेर, नारा लगाएर, जोखिम उठाएर थोरै मात्र पायौं। असली खेलाडीहरू त फाइलमै करोडौं सार्छन्।”
🎭 पात्रहरू
नेता – भाषणमा इमानदार, व्यवहारमा चतुर।
अधिकारी – नियमको किताब बोकेर नियम नै मोड्ने।
कार्यकर्ता – नारामा व्यस्त, हिस्सामा निराश।
जनता – आशामा बाँचेका, समाचार हेरेर रिसाएका।
📊 अदृश्य डकैती
विश्लेषकहरू भन्छन् —
डकैती सधैं बन्दुक बोकेर हुँदैन।
कहिलेकाहीँ त्यो बजेट भाषणभित्र लुकेको हुन्छ।
कहिलेकाहीँ त्यो “आपतकालीन खर्च” शीर्षकमा हराउँछ।
देशको प्रशासनिक शक्ति केन्द्र नेपाल सरकार भित्रै यस्तो खेल दोहोरिने गरेको आरोप लाग्दै आएको छ।
📌 अन्तिम दृश्य
राति मन्त्रालय शान्त हुन्छ।
बत्ती निभ्छ।
तर फाइलहरू भने भारी भइसकेका हुन्छन् — अंकले, हस्ताक्षरले, र मौनताले।
बाहिर जनता भन्छन् :
“देश लुटियो।”
भित्र कसैले फुसफुसाउँछस्
“लुट त देखिने मात्रै हो। असली खेल त व्यवस्थापन हो।”
⸻
🔎 निष्कर्ष
यो कथा हो, तर केवल कथा होइन।
यो रिपोर्ट हो, तर केवल समाचार होइन।
यो एउटा ऐना हो —
जहाँ हामीले प्रश्न सोध्नुपर्छ :
असली डाँका कोरु
बन्दुक बोकेर डर देखाउने ?
कि कुर्सीमा बसेर अंक हराउने ?
गुरु केदार बराल
